March 27, 2017 in Organisatieontwikkeling

Stealth learning: onbewuste bewustwording

In elke organisatie zijn er regels en procedures waar iedereen zich aan moet houden, maar of die in de praktijk ook zo nageleefd worden…? In veel gevallen zijn medewerkers niet bewust dat ze iets verkeerd doen. Ze denken dat het allemaal wel meevalt en herkennen de risico’s niet. Het is dus nodig om ze te waarschuwen en bewuster te maken van de mogelijke consequenties van hun eigen handelingen.

Bewustwording

Maar hoe doe je dit? Waar moeten medewerkers op letten? Algemene waarschuwingen via posters, mails en trainingen hebben effect, maar het blijft lastig om de medewerker bewust te maken van het moment dat het bij hem/haar specifiek mis gaat. Je kan niet iemand vragen waar hij/zij zelf onbewust de fout in gaat.

Gewenste antwoorden

In een training over bijvoorbeeld informatieveiligheid, heeft het niet veel zin om een deelnemer te vragen of hij/zij in bepaalde situaties bewust is van de veiligheidsrisico’s. De deelnemer weet dat de training gaat over informatieveiligheid en geeft gewenste antwoorden. Het zegt niets over hoe bewust de deelnemer in de praktijk is. Je wilt ze eigenlijk betrappen op een moment waarop ze een fout maken en totaal niet dachten aan informatieveiligheid. Dat zijn de momenten die je wilt bespreken.

Betrappen? Nee testen

Maar dan blijft de vraag, hoe doe je dat? Je kan immers niet continu iedereen volgen en direct ingrijpen op het juiste moment om ze te kunnen confronteren. Het antwoord komt vanuit een psychologisch onderzoek naar sociaal gedrag bij kinderen (Jildou ter Wal 2013). Het kind kreeg een vragenlijst voorgelegd door een onderzoeker. Deze onderzoeker stootte terwijl het kind bezig was met de vragen ‘per ongeluk’ een bakje pennen op de grond. Hij ging ze vervolgens oprapen. De echte test was of het kind ging helpen. De vragenlijst was een afleiding.

Situatie voorleggen

Hoe ziet dat eruit? De essentie van stealth learning is dat je een stel vragen laat beantwoorden zonder te verklappen waar de vragen over gaan. Je creert ook een hele andere context om de deelnemer op het verkeerde been te zetten.

Voorbeeld:

Je schept een context met bijvoorbeeld als thema prive-werkbalans of resultaatgericht werken. Binnen deze context stel je de vragen die eigenlijk over informatieveiligheid gaan.

Niet: ‘Zou jij deze bedrijfsgevoelige informatie via een onveilig mail account versturen?’
Wel: ‘Je hebt morgen een overleg met je collega en je wilt bepaalde informatie van een klant bespreken. Je collega is vandaag vrij, maar wil zich vast inlezen via zijn privémail. Stuur je hem alvast de informatie op?’

Geen simpel trucje

Het is echter geen simpel trucje wat je kan toepassen. Het goed uitvoeren van het stealth learning concept vraagt om een zorgvuldige balancering tussen relevante en afleidende context. Te weinig afleiding verhoogt het risico dat de deelnemer het te vroeg doorziet en gewenste antwoorden gaat geven.Te veel afleiding zorgt ervoor dat de deelnemer zich niet herkent in de gemaakte fouten.

Kwartje laten vallen

Stealth learning is dus een manier om bewustwording te creëren door bij de persoon in kwestie onbewust gedrag uit te lokken door een andere context voor te leggen. Zo komen ongewenste patronen naar boven (‘had je daar wel aan gedacht?’) en is de kans groter dat het kwartje valt om gedrag te veranderen. We hebben natuurlijk nog veel meer voorbeelden in de praktijk. Vraag ze bij ons op!

Stealth learning toepassen in jouw organisatie?

Wij helpen je graag. Neem voor meer informatie contact met ons op!

Updates?

Blijf op de hoogte van onze ontwikkelingen.

Meer weten?
Afspraak maken?

Danaë B.V. John M. Keynesplein 12-46 1066 EP Amsterdam